KUMAR BAĞIMLILIĞI

yedam_kumar_bagimliligi

Ceza Kanunu’muzda, “Kazanç kastı ile oynanan kâr ve zararı baht ve talihe (şansa) bağlı bulunan oyun” olarak tarif edilen kumar isteyerek riske girme temelinde, kazanan ve kaybeden tarafların olduğu ve her iki tarafta da bir üretim işi olmaksızın servetin yeniden dağılımına verilen addır. Günümüzde hoşça vakit geçirme, eğlence ve dinlenme aracı olarak sunulan, şans ve bahis oyunlarını da içine alan yaygın bir yelpazeye sahiptir. Kumar, kişiye, aileye ve topluma psikolojik, sosyolojik ve ekonomik çok büyük zararları olan bir bağımlılıktır.

Kumarın Zararları

Kişiye

  • Psikolojik sorunlara yol açar.
  • Diğer bağımlılıklara kolayca bulaşma ihtimali kuvvetlenir (Alkol, sigara gibi).
  • Kazanma hırsıyla bencil ve menfaatçi bir hale gelen birey kendine ve çevreye zarar vermekten kaçınmaz.
  • Kumar tutkusu yüzünden ailesine ve çevresine karşı sorumluluklarını yerine getirmez.
  • Fizikî zararlarla neticelenebilecek karmaşık bir ilişkiler ağına dahil olur (Bu tür sektörlerin kimlerin elinde olduğu bilinmemekte ve kişi kazananın olmadığı bir dünyanın içine itilmektedir).
  • Maddi kayıp ile birlikte kişi; kendisine, ailesine ve topluma karşı zararlı hale gelir.

Aileye

  • Ailedeki güven ortamı kaybolur.
  • Ailede maddi kayba yol açar ve bu kayıplar yüzünden psikolojik, ailevî ve toplumsal sorunlar ortaya çıkar (boşanma, aile içi şiddet gibi).
  • Kumarın finansmanı için girişilen ilişkiler aile düzenine ve bireylerine yansır.

Topluma

  • Haksız kazanç meşru hale gelir; kolay kazanç yeni nesillerin ideali haline gelir.
  • İllegal yapı ve organizasyonlar bu yollarla güç ve servet kazanır.
  • Çalışma, alın teri, hak ve hukuk gibi toplumun temeli olan anlayışlar itibardan düşer.
  • Toplumsal ahlâk yara alır.
  • Menfaat ve kazanma hırsı bütün toplumsal ilişkilere yansır.
  • Toplumdaki huzur ve güven zedelenir.

Kişinin Kumar Oynama Düşüncesiyle Başa Çıkabilmek Stratejileri

  • Kumar oynanan yerlerden ve internette kumar oynatılan sitelerden uzak durmalıdır.
  • Kumar oynama düşüncesini oluşturan şeylerden uzaklaşmalıdır (at yarışı programları, casino reklamları, piyango biletleri vs.)
  • Kumarla ilgisi olan kişilerden uzak durmalıdır.
  • Kumar üzerine yapılan tartışmalara girmekten kaçınmalıdır.
  • Günlük ihtiyacı karşılayabilecek kadar para bulundurmalı, gereği dışında kredi kartları ve ATM kartlarını kullanmamalıdır.
  • Yaşam tarzının değiştirilmesi, olumsuz alışkanlıkların yerine olumlu davranışların konulması gerekmektedir.
  • Gerek kumar oynayan kimse gerekse yakınındaki birisinin kumar oynadığını bilen birisi bağımlılık tedavisine başvurmaktan ve bu yolla kumarla mücadele etmekten kaçınmamalıdır.
  • Destek için iletişime geçmek ve güvenilen bir aile dostundan ya da bir yardım istemelidir.
  • Başka şeylerle meşgul olmak önemlidir. Dikkati başka aktivitelere çevirmek (evde iş yapmak, spora gitmek gibi) faydalı olacaktır.

Kumar Oynama Arzusu İle Baş Etme

  • Kumar oynama arzusu normaldir, ama bu arzu siz daha iyi seçimler yapmaya çalışırken size zorluk çıkartacaktır. Kendinize iyi bir destek ağı kurduğunuzda ve daha sağlıklı seçimler yapmaya başladığınızda kumar oynama arzusuna direnmeniz çok daha kolay olacaktır. Aşağıdaki stratejiler size yardımcı olabilir.
    • Destek için iletişime geçin. Güvendiğiniz bir aile dostunuzdan ya da bir arkadaşınızdan destek isteyebilirsiniz.
    • Başka bir şeyler yapın. Dikkatinizi başka aktivitelere verin. Bu aktiviteler evde iş yapmak, spora gitmek ya da TV izlemek olabilir.
    • Kumar oynamayı erteleyin. Kendinize beş dakika, on beş dakika, bir saat ya da ne kadar uzun bekleyebileceğinizi düşünüyorsanız o kadar bekleyebileceğinizi söyleyin. Bekleyebildiğinizde kumar arzunuz geçebilir ya da direnebileceğiniz kadar güçsüzleşebilir.
    • Kendinize gerçeklik testi yapın. Kendinizi kumar oynama arzusuna bırakırsanız ne olacağını hayal edin. Tüm paranızı kaybettiğinizde neler hissedeceğinizi, kendinizi ve ailenizi nasıl hayal kırıklığına uğratacağınızı düşünün.

    Eğer kumar arzusuna direnemiyorsanız, kendinizi zorlamayın ya da bunu kumarı bırakmaktan vazgeçmek için bir gerekçe olarak kullanmayın. Kumar bağımlılığından kurtulmak zor bir süreçtir. Önemli olan hatalarınızdan bir şeyler öğrenmek ve tedavi yolunda çalışmaya devam etmektir.

Kumar Bağımlılarının Kişilik Özellikleri

Patolojik kumar oynama davranışını açıklamaya çalışan birçok teori vardır. Patolojik kumarın nedenini psikolojik kuramlar davranışçı, bilişsel ve psikoanalitik kuramlarla açıklamaya çalışırken biyolojik kuramlar nörotransmitter sistemle açıklamaya çalışmışlardır.

Davranışçı teorisyenler patolojik kumar oynamayı pekiştirme aracılığıyla öğrenilmiş bir davranış olarak tanımlamaktadır. “Kazanma döneminin” pekiştirme davranışında önemli bir rol oynadığı belirtilmektedir.

Bilişsel kuramlar kumar oynama davranışında oluşmasında ve sürdürülmesinde bilişsel çarpıtmaların önemi üzerinde durmaktadır. Kumar oynan kişide kontrol illüzyonu (sonuçları kontrol edebileceği düşüncesi) gibi hatalı düşüncelerin olduğunu belirtir. Düzenli olarak kumar oynayan kişilerin akıldışı düşünceye sahip olduğunu ve bu kişilerin yüksek risk alıcı davranışlara yatkın olduğun iler sürülmektedir.

Psikoanalitik kuramlar kumar oynama davranışını anal dönem özellikleriyle ve ya fallik dönemin karmaşasıyla açıklamaya çalışırlar. Kumar oynama davranışını olan kişilerde bilinçdışı bir kaybetme arzusu olduğunu ve bu yüzden kumar oynayarak psişik suçluluk duygusunu azalttığını belirtir.

Nasıl Yardımcı Olabilirim?

  • Para idaresine sınırlar koyarak veya aile içerisinde finansal sorumluluğu üzerinize alarak hem kişinin kumar oynamasına hem de nüksün oluşmasına karşı önlem almış olursunuz.
  • Kumar oynayan kişinin yalvarma, tehdit ya da suçlama yoluyla para istemesine karşı hazırlıklı olmalı ve stratejiler geliştirmelisiniz.
  • Hem kendiniz hem de kumar oynayan kişinin terapi desteği alması sorunla daha kolay baş etmenize yardımcı olacaktır.

Risk faktörleri

  • Kumar oynayanlar kaybettiklerini bir seferde geri almayı umarlar. Bu gerçekleşmeyince davranışlarını ve kayıplarını yalanlarla örtmeye çalışırlar.
  • Kumar oynamak için gereken parayı sağlamak üzere, sahtekârlık, dolandırıcılık, hırsızlık, zimmetine para geçirme gibi yasa dışı eylemlerde bulunabilirler.
  • Kumar oynama yüzünden önemli bir ilişkisini, işini, eğitimini tehlikeye atar ya da kaybederler.
  • Kayıplarını telafi edemeyeceğini fark eden bağımlılarda ağır bunalımlar, depresyon ve hatta intihar vakaları görülür.

Tedavi

Toplumları derinden sarsan ve toplumun temeli olan aileyi yıkan bu kötü alışkanlığın etkisi kişiyle sınırlı olmadığından bu patolojik bağımlılığı bir halk sağlığı sorunu olarak ele almak gerekir. Bu rahatsızlığın
tedavisi mümkündür. Patolojik kumar bağımlılığının tedavisinde sıklıkla madde bağımlılığı tedavisi modeli uygulandığından bu kişiler madde bağımlılığı tedavi bölümlerine yönlendirilmelidir.

Kişiye göre düzenlenen tedavi programıyla başarıya ulaşmak mümkündür. Bunun için ilk olarak kumar bağımlılığının (kumar oynayan kimse tarafından) patolojik bir rahatsızlık olduğunun kabul edilmesi zorunludur.