ALKOL BAĞIMLILIĞI

yedam-site-alkol-gorsel

Alkol bağımlılığı, diğer adıyla alkolizm alkollü içkilere tutkunluk derecesinde bağlı olma haline denir. Alkolik, alkolün kendisine ve sosyal ilişkilerine zararlı olduğunu bildiği halde içmekten kendini alamayan kişidir.

Alkol Kullanım Bozuklukları

a) Alkol Kötüye Kullanımı

Kişinin klinik olarak belirgin bir alkol kullanımı veya sıkıntıya neden olacak şekilde alkol kullanımı olmakla beraber henüz aşırı tolerans veya alkol kesilmesinde ortaya çıkan yoksunluk sendromu gelişmemiştir. Ancak, unutulmamalıdır ki alkolün iyiye kullanımı söz konusu değildir. Dünya Sağlık Örgütü Teşhis Sınıflandırma Sistemi  ICD- 10’a göre “Zararlı-Tehlikeli Kullanım” olarak değerlendirilen durum genel anlamda kişinin kendine ve çevresine zararlı olabilecek durumlarda alkollü içki almasıdır.

Alkol Kötüye Kullanım Ölçütleri

  • İşte, okulda ya da evde alması beklenen başlıca sorumlulukları alamama ile sonuçlanan yineleyici biçimde alkol kullanımı,
  • Fizik olarak tehlikeli durumlarda yineleyici biçimlerde alkol kullanımı,
  • Alkolle ilişkili yineleyici biçimde ortaya çıkan yasal sorunlar,
  • Alkolün etkilerinin neden olduğu ya da alevlendirdiği, sürekli ya da yineleyici toplumsal ya da kişiler arası sorunlara karşın sürekli alkol kullanımı.

b) Alkol Bağımlılığı

Alkol bağımlılığının çeşitli ölçütleri vardır. Buna göre aşağıda yer alanlardan sadece üçü, bağımlılık tanısı koymak için yeterlidir.

  • Kişi tarafından alışkın olduğu etkinin sağlanabilmesi için kullanılan alkol miktarının giderek arttırılıyor olması; eskiden kullanılan, alışkın olunan alkol miktarı ile aynı hissin ve etkinin sağlanamaması (tolerans)
  • Kişinin kullandığı alkolün miktarını azaltması ya da alkolü bırakması sonucunda yoksunluk belirtisi dediğimiz bir takım ruhsal ve bedensel sıkıntılar içerisine girmesi ve yoksunluk belirtisi hisseden kullanıcının alkol alması ile rahatlama hissetmesi
  • Kullanılan alkolün kişi tarafından almayı tasarladığı miktardan fazla miktarda ve sürede kullanılması
  • Alkol sağlamak, alkol kullanmak ya da alkolün etkilerinden kurtulmak için çok fazla zaman harcanması
  • Alkol kullanımı yüzünden önemli toplumsal, mesleki etkinliklerin ya da boş zamanları değerlendirme etkinliklerinin azaltılması ya da bırakılması
  • Alkol kullanımını bırakmak ya da denetim altına almak için başarısız girişimlerin varlığı
  • Alkolden zarar gördüğü bilinmesine rağmen alkol alımına devam etmek

Alkol Kullanımının Kısa Dönem Etkileri

Alkolün kısa dönem etkileri arasında şunlar sayılabilir: geveleyerek konuşma, uyku hâli, kusma, ishal, mide rahatsızlığı, baş ağrısı, solunum güçlüğü, görme ve işitmede bozukluk, muhakeme bozukluğu, koordinasyon kaybı, bilinçsizlik, madde etkisindeyken olanları hatırlamama…

Beyinde: Mantıklı düşünme, karar verme ve hareket etme yeteneklerinde bozulma; bu nedenle ciddi kazalar, yaralanmalar ve hatta ölümler

Başta: Baş ağrısı Yüzde: Damarlarda genişleme ve yüze daha fazla kan gelmesi, bu se- beple de yüzde kızarıklık ve şişkinlikler

Burunda: Koku alma duyusunda azalma, özellikle derinin ince olduğu burun çevresi bölgesinde kılcal da- marlarda kırılma veya patlamalar, bu sebeple burun kanamaları

Ağızda: Ağız kuruluğu, tat alma duyusunda bozulma, ağız kokusu, ağız içi enfeksiyonlar

Dişlerde: Çeşitli diş eti hastalıkları Boğazda: Öksürük, zamanla ses telleri üzerindeki ince kan damarlarında genişleme ve ses kısıklığı, düşük perdeli kalın bir ses

Alkol Kullanımının Uzun Dönem Etkileri

Alkolün uzun süreli etkileri, aylarca veya yıllarca sürekli ve aşırı miktarda alkol tüketimiyle ortaya çıkar. Kronik alkolizmin, fizik- sel ve psikolojik olumsuz etkileri çok fazladır. Bunların çoğu da ölümle sonuçlanır, çok çeşitli kazalara sebep olur, iş kaybı ve ailevi problemlerin artmasına neden olur. Kronik alkolizm sonucun- da hayati problemlerin yanı sıra iştah kaybı, enfeksiyon, cinsel iktidarsızlık ve sindirim bozukluğu gibi sorunlar da görülür.

Alkoliklerde genç ölüm oranı hiç de azımsanmayacak kadar yüksektir. Uzun süreli alkol kullanımı yemek borusu, gırtlak, mide ve pankreas kanserlerinin en önemli nedenlerinden biridir. Alkol tüketimi ne kadar artarsa ölümcül hastalık riski de o kadar artar. Alkoliklerin ölüm sebepleri genellikle, kalp, böbrek, karaciğer hastalıkları, zatürree, kanser, alkol zehirlenmesi, kaza, cinayet ve intihardır.

Gözlerde: Göze giden görme sinirlerinde tahribata neden olarak zamanla körlüğe kadar varabilecek hasarlara neden olabilir.

Beyinde: Alkolün en fazla tahribata neden olduğu organ beyin- dir. Alkol, beyin hücrelerini öldürdüğü için zamanla beyin küçülür. Bu durum erken yaşlanma ve bunamaya yol açar.

Kalpte: Uzun süreli alkol kullanımı kalpte ritim bozukluğu ve damar kireçlenmesine neden olmaktadır. Ayrıca kalp kasının ya- pısını bozarak kanserden daha ağır bir tablo olan kalp yetersizliği oluşmasına zemin hazırlar.

Mide ve Yemek Borusunda: Alkol kullanımı mide ve yemek borusunu tahriş eder. Gastrit, ülser ve mide iltihabı oluşumuna yol açar. Vitaminlerin ve diğer besin maddelerinin vücut tarafın- dan emilmesine engel olur. Bunun sonucunda da vücut direnci ve sağlığı bozulur.

Yüzde: Uzun süre ve fazla miktarda alkol kullanımı, damarların sürekli olarak genişlemesine ve büyümesine yol açar. Bu duru- mun doğal bir sonucu olarak cilt olağan tonunu kaybeder, kalıcı kızarıklık ve yamalı bir kızarıklık gelişir.

Akciğerlerde: Alkolizmde sık kusmalarla birlikte akciğerin fiziki savunmasının da azalmış olması kusmalar sırasında mide içeriği- nin akciğerlere kaçmasıyla birlikte akut akciğer iltihabına yol açar. Tüberküloz görülme riski diğer insanlara göre 28 kat fazladır.

Karaciğerde: Alkol kullanımı karaciğerde yağlanma meydana getirir. Bu da ciddi anlamda karaciğer hastalıklarına sebep olur.

Nasıl Başlıyorlar?

Bir dene, maksat muhabbet olsun!

Arkadaş daveti ve baskısı, muhatapta gruptan ayrı düşme endi- şesi yaratır. Bazı kişiler grup içinde kabul görebilmek için arka- daşlarının davetiyle alkol kullanmaya başlarlar.

Bir kereden bir şeycik olmaz!

Arkadaşların ya da alkol kullananların bu türden sözleri muhatapta alkolün zararsız olduğu, bir kereden bir şey olmayacağı vb. algılara sebep olur, deneme cesareti duyulmasını sağlar. Böylece kişi, “Bir kerecik!” diyerek dener. Ancak olay orada kalmaz, mutlaka devamı gelir.

Dertlerini unutursun!

Alkol tüketmek bir kısım insanlar için sorunlardan bir kaçış yolu olarak görülebilmektedir. Ne var ki alkol, sorunları asla çözmez, kişinin çözümleri geciktirmesine ya da çözüm gücünü kaybetmesine yol açar. Bununla da kalmayıp çok daha farklı so- runlarla şahsı karşı karşıya getirip durumunu daha da kötüleştirir.

Tedavi

Alkol sosyal kullanımı da olan bir psikoaktif madde olduğu için alkolün kötüye kullanımını veya alkol bağımlılığının geliştiğini kabul etmek zaman alabilir. Alkol kullanan birçok kişi sosyal kullanım düzeyinde devam ederken alkol bağımlılığı gelişmektedir.
Alkol kullanan ve tedavi olmak isteyen, bu konudaki problemlerine çözüm arayan kişi ve yakınları hastanelere bağlı Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezleri (AMATEM) ile psikiyatri kliniklerine başvurarak tedavi olabilirler.

  • Tedavi hastanın ihtiyaçlarına göre seçilmelidir.
  • Hedef ayıklıktır (sobriety). Eşlik eden psikiyatrik bozuklukların ayırıcı tanısı ve tedavisi için bu önemlidir.
  • Tedaviden sonra uzun süreli izleme gereklidir. Kişi uzun süre hastanede kalsa bile daha sonra izlenmezse tekrar alkol almaya başlaması muhtemeldir. Düzenli aralıklarla psikolojik danışma almak veya yardım gruplarına katılmak tekrar başlama riskini azaltır.
  • Nüksler (tekrarlamalar) ilk 6 ayda sıklıkla görülür.
  • Alkoliğin ailesi alkolizm tedavisinde önemli bir faktördür. İçmeyi sürdürdüğü sürece onunla kalamayacağını belirten eşi alkoliğin alkolü bırakma denemesine girmesi için tek başına yeterli bir sebep oluşturabilir.
  • Alkol bağımlısı birey alkolizm için orijinal bir tedavi programını görmeyi reddediyorsa, hekim alkolik ilişkisini kesmemeli, tedaviyi kabul edeceği bir psikososyal krizi beklemelidir.

Nasıl Başlıyorlar?

Bir dene, maksat muhabbet olsun!

Arkadaş daveti ve baskısı, muhatapta gruptan ayrı düşme endi- şesi yaratır. Bazı kişiler grup içinde kabul görebilmek için arka- daşlarının davetiyle alkol kullanmaya başlarlar.

Bir kereden bir şeycik olmaz!

Arkadaşların ya da alkol kullananların bu türden sözleri muha- tapta alkolün zararsız olduğu, bir kereden bir şey olmayacağı vb. algılara sebep olur, deneme cesareti duyulmasını sağlar. Böylece kişi, “Bir kerecik!” diyerek dener. Ancak olay orada kalmaz, mut- laka devamı gelir.

Dertlerini unutursun!

Alkol tüketmek bir kısım insanlar için sorunlardan bir kaçış yolu olarak görülebilmektedir. Ne var ki alkol, sorunları asla çözmez, kişinin çözümleri geciktirmesine ya da çözüm gücünü kaybetmesine yol açar. Bununla da kalmayıp çok daha farklı so- runlarla şahsı karşı karşıya getirip durumunu daha da kötüleştirir.